Author: Институт перевода Библии
Date: 2023-11-23T04:58:09.034469+00:00

Инжил: Титихъе кагъат

Инжил: Титихъе кагъат

1. Инжил

1. РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

Creative Commons: BY-NC-ND 4.0

© Институт перевода Библии; Информацию о лицензии этого издания можно найти здесь: https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/4.0/deed.ru

Институт перевода Библии

Институт перевода Библии, 101000 Москва, Главпочтамт, а/я 360
ibt_inform@ibt.org.ru

Правила использования текстов библейских переводов ИПБ: https://ibt.org.ru/ru/rules

Инжил

Инжил

1. ЦеберагӀи

1. Титихъе кагъат

ЦеберагӀи

РОССИЯЛЪУЛ ГӀЕЛМАБАЗУЛ АКАДЕМИЯ

Тарихиялгун филологиял гӀелмабазул отделение

Дагъистаналъул гӀелмияб центр

ЦӀадаса ХӀамзатил цӀаралда бугеб МацӀалъул,
литератураялъул ва искусствоялъул институт

ИНЖИЛ

Библия таржама гьабиялъул институт

Москва

2008

Гьаб тӀехьалъул хӀакъалъулъ нужерго пикраби ритӀе
гьаб адресалда:

ibt_inform@ibt.org.ru

Картаби:

Horace Knowles © The British & Foreign Bible Society, 1954, 1967, 1972

© United Bible Societies, 1994

All rights reserved.

ISBN 978-5-93943-121-7

© Библия таржама гьабиялъул институт, Москва, 2008

ЦеберагӀи

ХӀурматияв цӀалдолев!

Дуца кодобе босараб тӀехьалда цӀар буго «Инжил».

«Инжил» ккола Библиялъул – жугьутӀазул ва христианазул Хирияб ТӀехьалъул – цо бутӀа. Гьеб ккола азарго гӀанасеб мацӀалде буссинабурабги дуниялалда бищунго гӀемерал гӀадамаз цӀалулебги тӀехь. Гьелъ кӀудияб асар гьабуна гӀемерал халкъазул рухӀияб ва культурияб гӀумруялъе. Гьанже дуе рес щун буго гьеб магӀарул мацӀалда цӀализе.

Библия ккола азаргоялдаса цӀикӀкӀун соназ хъварал некӀсиял тӀахьал цолъизарун лъугьараб тӀехь. Гьеб гӀуцӀун буго кӀиго кӀудияб бутӀаялдасан. ТӀоцебесеб бутӀаялда – «НекӀсияб КъотӀиялда» – бицунеб буго Аллагьас дуниялги инсанги рижараб куцалъул, аварагзаби ритӀун, жиндирго рагӀи халкъалъе Гьес загьир гьабураб куцалъул, Аллагь цо вукӀиналда тӀоцебе божараб халкълъун лъугьараб жугьутӀ халкъалъухъе Муса аварагасдалъун Аллагьас Къанун рещтӀинабиялъулги хӀакъалъулъ. Гьеб киналъулго хӀакъалъулъ «НекӀсияб КъотӀиялда» бугеб щуго тӀехьалда Тавратилан абула.

«НекӀсияб КъотӀиялъул» хадусел тӀухьдузда бицунеб буго Къануналъул амруязе гӀадамал чанцӀулго хилиплъиялъул. Гьел битӀараб нухде ккезаризе Аллагьас гӀадамазухъе аварагзаби ритӀана, амма гӀемерисел божичӀо аварагзабазул рагӀуда. Муса аварагги гьоркьов ккун, Аллагьасда ва иман лъураб халкъалда гьоркьоб гьабун букӀараб КъотӀи хвезабулаан гьез. Аварагзабаз гӀадамазда бицунеб букӀана иман лъуразулгун Аллагьас ЦӀияб КъотӀи гьабулеб заман бачӀине бугин ва гӀадамазухъе цӀакъго кӀудияв авараг ва абадияв парччахӀ – МасихӀ – витӀизе вугин.

КӀиабилеб бутӀаялда – «Инжилалда» – христианаз абула «ЦӀияб КъотӀийилан». Гьеб хъван буго грек мацӀалда. «Инжилалда» рехсон ругел лъугьа-бахъинал ккана кӀиазарго соналъ цере. Доб мехалда Рималъул империялъул кверщаликь букӀараб Палестинаялда гьавуна ГӀиса МасихӀ. Гьенир рукӀарал жугьутӀаз цӀунана жидерго умумузул динги гӀадаталги. Гьел божулаан, аварагзабаз цебеккунго бицухъе, Аллагьас гьезухъе МасихӀ витӀизе вукӀиналда ва, чияр кверщелалдаса жалги хвасар гьарун, МасихӀ парччахӀлъун лъугьине вукӀиналда. Амма ГӀиса дуниялалде вачӀиналъул букӀана жеги тӀадегӀанаб мурад – мунагьалъулги хвалилги кверщелалдаса гӀалам хвасар гьаби.

«Инжилалде» гьоркьобе уна 27 тӀехь. ТӀоцебесеб ункъо тӀехьалда цӀар буго «Рохалил хабар». Гьел тӀухьдуз бицунеб буго ГӀисал гӀумруялъулги, гьесул муридазулги тушбабазулги, гӀадамазе гьес гьарурал насихӀатазулги, рихьизарурал мугӀжизатазулги, гьев хвеялъулги ва хваралъуса вахъиналъулги хӀакъалъулъ. Гьаб ункъабго тӀехь хъван буго ГӀисал ункъо муридас – Матфейица, Маркица, Лукаца ва Иоанница. Гьел рукӀана гьеб кинабго жидер беразда бихьарал яги бихьараз бицунеб рагӀарал гӀадамал. «Рохалил хабаралъул» ункъабго тӀехьалда батӀи-батӀияб рахъалдасан бицунеб буго ГӀисал гӀумруялъул хӀакъалъулъ. Цо-цо бакӀалда дандеккола ункъазго хъвараб жо, цо-цо бакӀаздайин абуни цоялъ цояб камиллъизабула.

Хваралъуса вахъинавун ГӀиса зобалазде восун аралдаса хадуб гьесул муридазул букӀараб гӀумруялъул бицунеб буго «Чапарзабазул ишал» абураб тӀехьалда. Гьеб хъвана цо «Рохалил хабаралъулги» авторлъун кколев Лукаца. Гьев вукӀана тӀехьалда рехсарал гӀемерисел лъугьа-бахъинал жиндир беразда рихьарав ва гьезулъ гӀахьаллъарав чи. «Чапарзабазул ишал» абураб тӀехьалда аслияб къагӀидаялъ бицунеб буго ГӀисал чапарзаби Пётрил ва Павелил хӀакъалъулъ. Бищунго цӀикӀкӀун гьев кӀиясго хӀаракат бахъана ГӀисал хӀакъалъулъ хабар тӀибитӀизабизе, гьесул хӀалкӀолъиялдалъун гьез рихьизаруна гӀемерал мугӀжизатал.

ГӀисаде иман лъуразухъе чапарзабаз кагътал хъвана, ГӀисаца бицунеб букӀараб гьезда бичӀчӀизабун, Аллагьасде руссарал гӀадамал кин хьвадизе кколелали насихӀатал гьарун. Нахъе цӀунун хутӀун бугеб гьединаб къоло цо кагъат «Инжилалъул» тӀехьалда лъун буго. «Чапарзабазул ишал» абураб тӀехьалъги гьел кагътазги нилъеда бицуна тӀоцере ГӀисада нахърилълъарал, доб заманаялда жидер хӀакъалъулъ христианалин абизе байбихьарал, гӀадамазул гӀумру кинаб букӀарабали.

«Инжилалъул» ахирисеб, къоло анкьабилеб, тӀехь ккола «Иоанние Аллагьас загьир гьарурал ишал». Гьеб тӀехьалда бицунеб буго дуниял ахирлъараб мехалда ккезе бугебщиналъул хӀакъалъулъ.

КӀиазарго соналъ цебего хъвараб «Инжилалда» ратула гьанжесеб гӀелалъул гӀадамазда ричӀчӀуларел бакӀал, жеги рагӀичӀел калимаби. Гьединлъидал тӀехьалъул ахиралда кьун буго ричӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян. ЦӀалдолесда гьенирго ратила тӀехьалда рицарал аслиял лъугьа-бахъинал ккарал бакӀазул картаби.

ЦӀализе бокьараб бакӀ батизе бигьалъиялъе Библиялъул текст ХIII гӀасруялда бутӀрузде бикьун букӀана, ХVI гӀасруялда щибаб бетӀер аятазде бикьун, гьезие номерал кьуна. МагӀарул цӀалдолезе бигьалъиялъе гӀисинал бутӀрул ратӀа гьарун, гьезиеги цӀарал кьун руго.

Библия таржама гьабиялъул институталъ 1996 соналда магӀарул мацӀалда басмаялде бахъана «Инжилалъул» цо бутӀалъун кколеб «Маркица бицараб Рохалил хабар». 2000 соналда цӀалдолезухъе щвана цоги тӀехь, гьелда жанир руго «Лукаца бицараб Рохалил хабар» ва «Чапарзабазул ишал». 2005 соналда бахъана «Сулайман аварагасул гӀакъилал рагӀаби» абураб тӀехьги. Гьеб ккола «НекӀсияб КъотӀиялъул» цо бутӀа.

«Инжил» таржама гьабиялъул иш рагӀалде бахъана Библия таржама гьабиялъул институталъул хӀалтӀухъабазулги, Библиялъул цолъарал обществабазул ва Дагъистаналъул гӀалимзабазулги гӀахьалаб хӀаракатчилъиялдалъун. Таржамаялда тӀад гьел хӀалтӀана 1990 – 2007 соназда. Гьаниб баркала кьезе бокьун буго гьаб тӀехь магӀарул мацӀалде буссинабиялъе квербакъи гьабураб Россиялъул гӀелмабазул академиялъул Дагъистаналъул гӀелмияб централъул МацӀалъул, литератураялъул ва искусствоялъул институталъе.

ТӀехь басмаялде бахъаразул хьул буго гьаб таржамаялъ магӀарул халкъалъул рухӀияб гӀумруялда жаниб цо бегьулеб бакӀ кквелин.

Библия таржама гьабиялъул институталъ авар мацӀалда басмаялде бахъизе хӀадур гьабулеб буго Библиялъул тӀоцебесеб тӀехь – «Байбихьи».

Библия таржама гьабиялъул институт

Титихъе кагъат

Титихъе кагъат

1. ЦеберагӀи

1. 1

2. 2

3. 3

ЦеберагӀи

Титихъе Павелил кагъат

Павел чапарас гьаб кагъат жиндихъе хъварав гьесул кумекчи Тит вукӀана грекав, Павелил сапаразда гьесда цадахъ хьвадарал чагӀазда гьоркьоса цояв. Тимофейихъе битӀараб тӀоцебесеб кагътидаго гӀадин, гьаб кагътидаги бицунеб буго иман лъуразул жамагӀаталъе нухмалъи кин гьабизе кколебали, малъулеб буго гьересинасихӀатазул асаралдаса цӀунейилан.

1 бетӀер

Саламалъул рагӀаби

1^1Аллагьасул лагъ ва ГӀиса МасихӀил чапар Павелица хъвалеб буго. ТӀаса рищаразулъ божи-иман щулалъизабизе ва муъминлъиялде рачунеб хӀакъаб нух гьезда бихьизабизе витӀун вукӀана дун+. 2Гьеб нухдасан ун, нилъее абадияб гӀумру насиблъиялде хьул буго. Жеги замана бижилелдего Аллагьас къотӀи гьабун букӀана нилъ абадияб гӀумруялде рачине. Аллагьасул рагӀи хвезе рес гьечӀо! 3Нилъ хвасар гьарулев Аллагьас, жинцаго болжал цӀараб заманаялда гьебги загьир гьабун, дида гьелъул бицине тӀадкъана+.

4Божи-иманалъулъ дунгун цолъун, хӀакълъунго дие васлъун лъугьарав Тит, Эмен – Аллагьасул ва нилъ хвасар гьарурав МасихӀ ГӀисал баркатги гурхӀелги рещтӀаги дуде+.

Иман лъуразул агьлуялъул бетӀер кинав вукӀине кколев?

5Дица мун Криталда тун вуго гьениб жеги лъугӀичӀого хутӀун букӀараб иш лъикӀ гӀуцӀизе ва дица дуда лъазабун букӀараб къагӀидаялъ щибаб шагьаралда иман лъуразул агьлуялъул бетӀерги тӀамизе+. 6Гьев вукӀине ккола жинда гӀайибги чӀваларев, цохӀо гурони лъадиги ячинчӀев чи, гьесул рукӀине ккола пасалъиялъулги мутӀигӀлъунгутӀиялъулги рахъалъ кӀалухъ рахъичӀел муъминал лъимал+. 7Аллагьасул ишазул тӀалаб гьабун тарав чи вугелъул, иман лъуразул агьлуялъул бетӀер вукӀине ккола жинда гӀайиб чӀваларев, чӀухӀи-пахрулъи гьечӀев, ццин бахъунарев, гьекъезе бокьуларев, вагъизе гӀедегӀуларев ва хъантӀи гьечӀев чи+. 8ВукӀине ккола гьобол хирияв, лъикӀлъи бокьулев, тӀокӀал жал гьаруларев, ритӀухъав, Аллагьасда цеве вацӀцӀадав ва жиндаго квелъ базе кӀолев чи. 9Жинда малъараб ва божизе бегьулеб рагӀудаса кьуризе бегьуларо гьев. Гьес насихӀат гьабизе кколелъул бацӀцӀадаб диналъул рахъалъ ва гьелда дандечӀаралги ритӀизаризе кколелъул.

МутӀигӀлъуларезул кӀал къазе ккола

10ГӀемер ругелъулха мутӀигӀлъуларел, чӀанда бицунел ва гӀадамал гуккулел чагӀи, хасго жугьутӀазул гӀадатал цӀунулезда гьоркьор+. 11Гьезул кӀал къазе ккола. Жидерго инжитаб хъантӀиялъ гьез тӀубарал хъизанал, малъизе бегьуларебги малъун, руссине-сверизе гьарулел ругелъул+. 12Жидерго шагӀирасги гьезул хӀакъалъулъ гьадин абун буго: «Криталъул гӀадамал – кидаго гьерсихъаби, ццидалал жанаварал, кӀвахӀалал чохьокал!» 13ХӀакъал рагӀаби руго гьел. Гьединлъидал дуца гьезие бадибчӀвай гьабе, нужер божи-иман загӀиплъизе тогеян,+
14ягьудиязул маргьабаздаги божугеян ва хӀакъикъат мекъи сверизабулезухъги гӀенеккугеян+.

15Жалго рацӀцӀадазейин кинабгоги хӀалалаб бугеб. Амма хъубазе ва божи-иман гьечӀезе щибгоги хӀарамаб буго. Гьезул гӀакълу-пикруги яхӀ-намусги хъублъун бугелъулха+. 16Жидеда Аллагь лъалилан чӀаниги, жидерго ишаздалъун гьесдаса инкар гьабулеб буго гьез. Гьел руго нахъегӀанал, мутӀигӀлъуларел ва щибниги лъикӀлъи гьабизе жидехъа бажаруларел гӀадамал+.

2 бетӀер

Титица гьаризе кколел насихӀатал

2^1БацӀцӀадаб диналда рекъон насихӀат гьабе дуца. 2Херал бихьинал рукӀине ккола гӀорхъи-рахъ цӀунарал, цӀодорал, тӀокӀал жал гьаруларел, божи-иманги, рокьиги ва сабруги бугел. 3Гьединго херал руччаби рукӀине ккола вализабазул гӀадаб хьвада-чӀвадиялъул, жидеца мацӀги гьабуларел, чогърое лагълъиги гьабуларел ва лъикӀабщинабги малъулел+. 4-5Жидерго росалги лъималги рокьейилан, тӀокӀал жалги гьаругейилан, рацӀцӀадгоги хьвадейилан, рукъалъул хӀалтӀиги гьабейилан, россабазе мутӀигӀал лъикӀал лъудбилъунги рукӀайилан гӀолохъанал руччабаздаги бичӀчӀизабизе ккола гьез, Аллагьасул калам гъоз какунгутӀизелъун+. 6Гьединго гӀолохъабаздаги малъе тӀокӀал жал гьаругейилан+. 7ЛъикӀал ишаздалъун дуца сундулъго мисал бихьизабе, – мун вукӀине ккола къадру-къимат борхарав ва бацӀцӀадаб гӀамал-хасияталъул насихӀатчилъун+. 8Каламги дур букӀине ккола кьучӀаб ва тӀад кӀалъазе бакӀ гьечӀеб, нилъер хӀакъалъулъ абизе квешаб рагӀиги батичӀого, нилъеда дандечӀаралал инжитлъулеб+. 9Лагъзадерида бичӀчӀизабе жидерго бетӀергьабазе мутӀигӀлъизе ва гьел рази гьаризе кколилан, гьезул рагӀи къотӀугейилан,+
10гьезие цӀогь гьабугейилан ва сундулъго лъикӀаб божилъи бихьизабейиланги, – гьелдалъун лагъзадерица берцинлъизабила нилъ хвасар гьарулев Аллагьасул малъи.

11Киналго гӀадамал хвасар гьаризе Аллагьасул баркат рещтӀун бугелъулха+. 12Гьелъ малъулеб буго, Аллагьасда божунгутӀиги дуниял хиралъиги нахъчӀван, гьаб гӀасруялда нилъ хьвадейин: ритӀухълъиги цӀунун, Аллагьасукьаги хӀинкъун ва тӀокӀал жалги гьаричӀого+. 13Нилъ ралагьун чӀун ругелъулха ТӀадегӀанав Аллагьасул ва нилъ хвасар гьарурав МасихӀ ГӀисал къудрат рещтӀинилан хьул бугеб баркатаб къо бачӀиналъухъ+. 14Квешабщиналдаса хвасарги гьарун ва рацӀцӀалъизеги гьарун, лъикӀабщиналде гъира бугеб жиндирго хасаб халкълъун нилъ лъугьинаризелъун живго рецӀалие кьуна МасихӀица+. 15Дур тӀолабго ихтияралдаса пайдаги босун, гьеб кинабго бице, бичӀчӀизабе ва къосунел ругелалги чӀезаре. Гьез мунго рикӀкӀунгутӀизе биччаге+.

3 бетӀер

ЛъикӀлъи гьабейилан малъе

3^1Гьезда кидаго ракӀалде щвезабе хӀакимзабазе мутӀигӀлъизе кколилан, ракӀалде щвезабе малъараб гьабейилан, лъикӀабщинаб гьабизеги хӀадурго чӀайилан,+
2лъилниги хӀакъалъулъ квешаб рагӀи абугейилан, дагӀбадугейилан, хӀалимлъейилан, киналго гӀадамаздехун хӀеренлъейилан+. 3Цере нилъги рукӀиндалха гӀантал, Аллагьасде мутӀигӀлъуларел, къосинарурал, нилъерго гьаваялъеги ва батӀи-батӀиял лазатазеги лагълъи гьабулел, ццидалъги жахӀдаялъулъги къарал чагӀи; нилъее гӀадамалги рокьулароан, гӀадамазе нилъги рокьулароан+. 4Амма нилъ хвасар гьарулев Аллагьасдасан лъикӀлъиги ва инсан хиралъиги загьирлъана. 5Илагьияб РухӀалдалъун цӀидасан рижиги насиблъизабун ва цӀияб гӀумруги кьун, гьес нилъ рацӀцӀалъизариялдалъун хвасар гьаруна, нилъер ритӀухъал ишазухъ балагьун гуреб, жиндирго гурхӀелалдалъун+. 6Нилъ хвасар гьарурав ГӀиса МасихӀидалъун гьеб РухӀ Аллагьас нилъеде гьарзаго чвахизабуна+. 7МасихӀил баркаталдалъун нилъ Аллагьасда цере ритӀухълъула, гьелдалъун нилъее абадияб гӀумру насиблъиялде хьулги цӀикӀкӀинабуна+.

8ХӀакъал рагӀаби руго гьел. Ва дие бокьун буго мун хасго гьезда тӀадчӀезе, Аллагьасде иман лъурал гӀадамалги гьелдалъун лъикӀал ишазде руссине. ГӀадамазе лъикӀлъиги пайдаги кьола гьел ишаз+. 9Амма умумузул сияхӀалда тӀасан гӀантаб дагӀбаялдасаги ва Къануналъул рахъалъ къацанди-бахӀсаздасаги рикӀкӀад чӀа. Гьезул я пайда гуро, я хайир гуро+. 10Рикьи ккезабугейилан кӀиго нухалъ лъазабуниги кантӀичӀев чиясдасаги ватӀалъун чӀа,+
11дуда лъалелъул гьединав чи къосун вукӀин. Мунагьал гӀемерлъиялдалъун гьес жинцаго жиндиего хӀукму къотӀун буго.

Кагътил ахир

12Дица духъе Артема яги Тихик витӀун вачӀаравго, дида аскӀове Никополалде гӀедегӀе мун, гьениб хасел тӀамизе хӀукму гьабун бугин дица+. 13Къанунчи Зенаги Аполлосги сапаралде ритӀе ва нухда гьезие къваригӀунебщинабги кье+. 14ЛъикӀал ишазде ругьунлъизе риччанте нилъер гӀадамал, цогидазул къварилъи бацӀцӀине ва жидерго ишазул гъотӀода пихъги бижизе+.

15Гьанир дида аскӀор ругелщиназулги салам буго дуде. Божи-иманги цогоял нижги рокьулел гӀадамазда салам бице. Нужеда киназдаго баркат лъеги.

+ 1:1 Мар. 13:20, Лук. 18:7, Рум. 8:33, Кол. 3:12, 1 Тим. 2:4, Лук. 1:69-70, Рум. 1:2, 1 Пач. 15:29

+ 1:3 1 Тим. 2:6, 1 Тим. 6:15, 1 Тим. 1:11
+ 1:4 1 Тим. 1:2, 2 Тим. 1:2
+ 1:5 Чап. 14:23
+ 1:6 1 Тим. 3:2-4
+ 1:7 1 Пёт. 5:2, 1 Тим. 3:8
+ 1:10 1 Тим. 1:6, Чап. 11:2, Гал. 2:12
+ 1:11 2 Пёт. 2:3, 1 Тим. 6:5
+ 1:13 1 Тим. 5:20, 2 Тим. 4:2, Тит. 2:15
+ 1:14 1 Тим. 1:4

+ 1:15 Мар. 7:15-16, Чап. 10:15, Рум. 14:20, 1 Тим. 4:3-4

+ 1:16 1 Ин. 2:4

+ 2:3 1 Тим. 3:11

+ 2:5 Байб. 3:16, 1 Пёт. 3:1-2, Эф. 5:22, 1 Тим. 2:11

+ 2:6 1 Тим. 5:1

+ 2:7 1 Пёт. 5:3, Филип. 3:17, 2 Фес. 3:9, 1 Тим. 4:12

+ 2:8 1 Тим. 5:14

+ 2:9 1 Пёт. 2:18, Эф. 6:5, Кол. 3:22, 1 Тим. 6:1

+ 2:11 1 Тим. 2:4
+ 2:12 1 Пёт. 4:2
+ 2:13 2 Пёт. 1:1, Жугь. 9:28
+ 2:14 Эф. 2:10, Тит. 3:8, Мат. 20:28
+ 2:15 Тит. 1:13, 1 Тим. 4:12
+ 3:1 1 Пёт. 2:13, Рум. 13:1
+ 3:2 1 Тим. 3:3
+ 3:3 Ин. 8:34, 2 Пёт. 2:19, Рум. 6:16-20

+ 3:5 Рум. 3:27, Эф. 2:4, Эф. 2:8, 2 Тим. 1:9, Ин. 13:8, 1 Кор. 6:11, Эф. 5:26, Жугь. 10:22, Ин. 3:3, 1 Пёт. 1:3, Эф. 2:5

+ 3:6 Чап. 2:33, Чап. 10:45, Рум. 5:5

+ 3:7 Чап. 15:11, Рум. 3:24, Эф. 2:8, Тит. 2:11, Рум. 8:17

+ 3:8 1 Тим. 1:15, 2 Тим. 2:11, Эф. 2:10, Тит. 2:14

+ 3:9 1 Тим. 1:4, 2 Тим. 2:14, 2 Тим. 2:16
+ 3:10 Мат. 18:15-17
+ 3:12 Чап. 20:4, 2 Тим. 4:12
+ 3:13 Чап. 18:24, 1 Кор. 1:12
+ 3:14 2 Пёт. 1:8

+ https://ibt.org.ru/ebook?id=AVR

РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

1. А

2. Б

3. В

4. Г

5. ГЬ

6. ГӀ

7. Д

8. З

9. И

10. К

11. КЪ

12. Л

13. ЛЪ

14. М

15. Н

16. П

17. Р

18. С

19. Т

20. ТӀ

21. Ф

22. ХӀ

23. ЦӀ

24. Ч

25. Ш

26. Ю

27. Я

РИЧӀЧӀИЗЕ ЗАХӀМАТАЛ РАГӀАБАЗЕ БАЯН

Агриппа– Гьерод Агриппал вас. ГӀага-шагарго 53–93 соназда гьев вукӀана Палестинаялъул цо бутӀаялъул кверщелчи. Балагье Гьерод.

Адам– Аллагьас тӀоцеве вижарав инсан. Гьесдасан ва гьесул лъади ХӀавадасан лъугьана дуниялалда киналго гӀадамал. Аллагьасул амру тӀубазабичӀел ва гьелдалъун мунагь гьабурал тӀоцересел гӀадамал ккола Адамги ХӀаваги.

Асия– ГьитӀинаб Азиялда (гьанжесеб Турциялда) букӀараб Рималъул империялъул вилаят.

Ассарий– Рималда хӀалтӀулеб букӀараб гӀисинаб гӀарац, динаралъул 1/16 бутӀа.

Барас– черхалда ругънал лъугьун, инсанасул гьан туризабулеб цӀакъ квешаб ва захӀматаб унти. Барасалъ унтарал гӀадамал хъублъарал чагӀилъун рикӀкӀунаан Мусал къануналъ ва диналъул агьлуялда гъорлъе риччалароан.

Беэлзебул– жундузул бетӀер, илбис.

БилгӀам– Муса аварагасул заманаялда вукӀарав сихӀручи. ЖугьутӀазул тушбабилъун рукӀарал мугӀабиязул парччахӀ Балакица гьесда гьарана, сихӀруги гьабун, жугьутӀал хвезаризе вачӀайилан. Амма мугӀабиязухъе унаго нухда цо хӀикматаб хӀалкӀолъиялдалъун гьев чӀун хутӀана. Малаикас ва живго тӀад рекӀун вукӀараб хӀамица биччачӀо БилгӀамида Аллагь цо вукӀиналда божулеб жугьутӀазул халкъ хвезабизе. Амма хадусеб заманалда жугьутӀазда гьоркьор БилгӀамил хӀакъалъулъ тӀиритӀун рукӀана Аллагьасул диналъул тушман вукӀанин гьевилан харбал.

Бищунго кӀудияв кашиш– Иерусалималъул Мукъадасаб Рукъалъул бищунго кӀудияв кашиш вищулаан цо лъагӀалил болжалалда, ва гьес бетӀерлъи гьабулаан тӀадегӀанаб судалъе.

Бунямин– Якъуб аварагасул вас. Гьесдасан бачӀараб буго жугьутӀазул халкъалъул цо наслу.

Вавилон– гьанжесеб ГӀиракъалъул ракьалда букӀараб некӀсияб шагьар. Нилъер эраялде щвелелде 600 соналъ цебе вавилоналъулаз Ягьудия бахъун букӀана, щущазабун букӀана Иерусалим ва Мукъадасаб Рукъ. Ягьудиялъул гӀемерал гӀадамал 70 соналъ Вавилоналъул пачалихъалда асирлъуда хутӀана. «Инжилалъул» цо-цо бакӀазда «Вавилонлъун» рикӀкӀун буго, кидаялиго вавилоналъулалго гӀадин, батӀи-батӀиял мунагьазулъ къараб халкъалъ яшав гьабулеб букӀараб Рим.

Галилея– ГӀизраил пачалихъалъул севералда букӀараб ракь. ГӀиса МасихӀил заманаялда гьениб яшав гьабулеб букӀана жугьутӀаз ва цогидал халкъаз. Ягьудиялъул гӀадамаз галилеялдасел гӀад-хочӀие гьарулаан, гьел рикӀкӀунароан. Галилеялъул Назарет абураб гьитӀинабго шагьаралда кӀудияв гӀуна ГӀиса МасихӀ.

Гьабил– Адамилги ХӀавалги вас, Къабилил гьитӀинав вац. Къабилица Гьабил чӀвана гьесдехун ккараб жахӀда сабаблъун.

Гьарун– Муса аварагасул кӀудияв вац. НекӀсиял жугьутӀазе амруял Аллагьас Мусахъе кьураб мехалда, Гьарун тӀамуна гьес тӀоцевесев кашишлъун. Къануналъул бихьизабиялда рекъон, Гьарунил наслуялъул рукӀине кколаан киналго кашишзаби.

Гьерод– «Инжилалда» рехсон вуго гьеб цӀар бугев лъабго чи. «Матфейица бицараб Рохалил хабаралда» тӀоцеве рехсарав Гьерод вукӀана Ягьудиялъул парччахӀ. КӀиабизе рехсарав Гьерод Антипа вукӀана Галилеялъул хан (тӀоцевесев Гьеродил вас). «Чапарзабазул ишазда» 12-абилеб бетӀералда рехсарав Гьерод Агриппа вукӀана дов Гьерод Антипал вацасул вас, нилъер эраялъул тӀоцебесеб гӀасруялъул 41-абилеб соналъ Ягьудиялъул хан.

ГӀадамил Лъимер– жугьутӀазул мацӀалда гьелъул магӀна буго «инсан, гӀадан, чи». Даниял аварагасул ТӀехьалда рехсон буго МасихӀ вукӀине вугин ГӀадамил Лъимер. МасихӀ ГӀисацаги жиндирго хӀакъалъулъ абулеб буго жив ГӀадамил Лъимер вугилан.

Давуд– некӀсияб ГӀизраилалъул кӀудияв парччахӀ ва авараг. Гьес яшав гьабуна нилъер эраялде щвелелде анцӀабилеб гӀасруялда, ГӀиса МасихӀ гьавилелде азарго соналъ цебе.

Динар– Рималъул империялда хьвадулеб букӀараб гӀарцуда цӀар. Гьелъул къимат бащалъулаан цо къоялъ хӀалтӀун щолеб мухьалда.

Диниял гӀалимзаби– Мусал къанун рагӀа-ракьанде щун лъалел ва жугьутӀазда гьеб малъулел гӀадамал.

Диргьам– греказул гӀисинаб гӀарац, гӀага-шагарго гьеб бащалъулаан цо динаралда.

Забулон ва Нафталим– Якъуб аварагасул васал. Гьездасан рачӀарал руго ГӀизраилалъул северияб рахъалда, Галилеялъул хӀорил рагӀалда яшав гьабун рукӀарал жугьутӀазул кӀиго наслу.

Забур– 150 динияб кечӀалдасан гӀуцӀараб тӀехь. Гьезул гӀемерисел Давуд аварагас гьарураллъун рикӀкӀуна.

Зина– «Инжилалда» гьаб рагӀи кьун буго рос-лъади цоцазе хилиплъи абураб магӀнаялда.

Ибрагьим– гӀарабиязулги жугьутӀазулги умматалъул бетӀер, Аллагь цо вукӀиналде тӀоцеве кантӀарав авараг, ИсхӀакъ аварагасул эмен.

Илагьияб РухӀ– Аллагьасдасан бачӀунеб гӀадамал битӀараб нухде рачунеб гьел рацӀцӀалъизарулеб къуват. «Инжилалда» «Илагьияб РухӀ» живго Аллагьлъун рикӀкӀун буго.

Иляс– ГӀизраилалъул халкъалде витӀарав ва гьересиаллагьзабазе лагълъи гьабиялде данде къеркьарав кӀудияв авараг. Аллагьас гьев чӀагого зобалазде восана. ЖугьутӀал ралагьун чӀун рукӀана МасихӀ вачӀиналъул хабар бицине гьев ракьалде тӀадвуссиналъухъ.

ИсхӀакъ– жугьутӀазул умматалъул бетӀерлъун рикӀкӀунев авараг. Гьев вукӀана Ибрагьимилги Саратилги вас, ГӀисилги Якъубилги эмен.

Ишая– нилъер эраялде щвелелде анкьабилеб гӀасруялда Ягьудиялда вукӀарав кӀудияв авараг.

Кашиш– Иерусалималъул Мукъадасаб Рокъоб динияб хъулухъ гьабулев чи.

Къабил– Адамилги ХӀавалги цӀикӀкӀарав вас, Гьабилил вац. ЖахӀда ккун гьес жиндирго вац Гьабил чӀвана.

Къайсар– Рималъул парччахӀ, император.

Къанун– балагье: Мусал къанун.

КъотӀи– «Инжилалда» гьеб ккола тӀоцебе НухӀ аварагасулгун, хадуб Ибрагьим аварагасулгун, ахиралдаги, Муса авараг гьоркьов ккун, жугьутӀазул тӀолабго халкъалъулгун Аллагьас гьабураб «НекӀсияб къотӀи». ГӀисаца абулеб буго жиндир хвел кколин Аллагьасдаги гьесде иман лъураб халкъалдаги гьоркьоб «ЦӀияб къотӀиялъул» байбихьилъун.

Легион– Рималда 6000 рагъухъанасдасан гӀуцӀараб бо.

Лепта– бищунго гӀисинаб пахьул гӀарац, динаралъул 1/128 бутӀа.

Лъадалъ ччун рахъи– гьеб букӀана мунагьал чуризе ва кантӀун Аллагьасде руссине гьабулеб динияб гӀадат.

Магъало бакӀарулел чагӀи– Рималъул къайсарасул хазинаялъе халкъалъухъа магъало бакӀаризе тарал гӀадамал, гьединлъидал жугьутӀазе гьел рокьулароан; къайсарасе магъало бакӀариги рикӀкӀунаан хӀакъ батулеб ишлъун.

Мажусиял– гӀемерал «аллагьзабазде» иман лъурал ва Мусал къанун босичӀел гӀадамал.

МасихӀ (Христос)– Аллагьас витӀилин рагӀи кьун букӀарав абадияв ПарччахӀ.

Мукъадасаб рукъ– Иерусалималда букӀараб аслияб динияб рукъ (Храм, Байтулмукъадас). ГӀицӀго гьениб гурони къурбан хъвезе изну букӀинчӀо.

Муса– ГӀизраилалъул цӀакъго кӀудияв авараг. Гьес цевехъанлъи гьабуна Аллагьас ГӀизраилалъул халкъ Мисриялдаса къватӀибе бачунеб мехалда. Аллагьас Мусахъе кьуна Къанун.

Мусал къанун– Муса аварагасде Аллагьас рещтӀарал гӀемерал амруял ва жугьутӀаз чара гьечӀого цӀунизе кколел, гьезул гӀумруялъул киналго рахъал рихьизарулел гӀадатал.

НекӀсияб къотӀи– балагье: КъотӀи.

Ниневия– некӀсияб ва гучаб Ассирия пачалихъалъул тахшагьар. Юнус аварагасул хӀакъалъулъ тӀехьалда бицунеб буго, мунагьаздаса инкар гьабун ва рекӀекълъун, битӀараб нухде руссинчӀони, шагьар щущазабизе бугилан гьелъул халкъалда бицине Аллагьас гьев Ниневиялде витӀанин абун. Юнус аварагасул вагӀзаялъ Ниневиялъул халкъ кантӀизабуна, гьезул шагьарги щущазабичӀого хутӀана.

Пасха– Мисриялда лагълъиялде ккун рукӀарал жугьутӀал, Аллагьасул цӀоб лъун, зулмуялдаса тархъанлъараб заман ракӀалде щвезабун, щибаб соналъ ихдал гьез тӀобитӀулеб кӀудияб байрам.

Пилат Понтий– ГӀиса МасихӀил заманаялда Рималъул императорас Ягьудиялде витӀун вукӀарав сардар.

Рим– Италиялъул шагьар, кӀудияб империялъул тахшагьар. ГӀиса МасихӀил заманаялда гьеб империялде гьоркьоре унаан Средиземнияб ралъдал рагӀаллъабазда рукӀарал гӀемерал улкаби.

Саддукеял– жугьутӀазул бечедал гӀадамазги диниял бутӀрузги гӀуцӀараб цо хасаб мазгьабалъул гӀадамал. Гьез бетӀерлъи гьабулаан диниялги сиясиялги ишазе, тӀадегӀанаб судалда гьоркьорги гӀемерисел гьел рукӀунаан. Мусал къануналде гурони, гьесдаса хадур рахъарал цогидал аварагзабазул ТӀухьдузде иман лъолароан саддукеяз.

Самариял (Самариялъул халкъ)– Ягьудиялдаги Галилеялдаги гьоркьоб букӀараб Самария вилаяталъул гӀадамал. Гьел божулаан Аллагь цо вукӀиналда, амма жугьутӀазул къануналъул цо-цо рихьизариял къабул гьарулароан. Гьеб сабаблъун кӀиябго халкъалъул рагӀи дандеккунгутӀи букӀана, хӀатта цоцазда аскӀор гӀодор чӀун самариявги жугьутӀавги квана-гьекъей мунагьлъун рикӀкӀунаан.

Сарат– Ибрагьим аварагасул лъади. ХерлъизегӀан лъимер гьабичӀого хутӀун йикӀарай гьелъ, Аллагьасул хӀалкӀолъиялдалъун, Ибрагьимие вас – ИсхӀакъ гьавуна.

Сардар– жиндирго кверщаликь ругел вилаятазда Рималъул къайсарас тарав бетӀер.

Синагога– какал разе ва Таврат (Мусаде рещтӀараб тӀехь) цӀализе жугьутӀал данделъулеб рукъ.

Содом ва Гоморра– Аллагьасул ццин бахъун щущазарурал шагьарал. Гьел рукӀана Хвараб ралъдал рагӀалда.

Сулайман– Давуд аварагасул вас, кӀудияв гӀакъил, парччахӀ ва авараг. Иерусалималда Мукъадасаб Рукъ гьес бан букӀана.

Таврат– «НекӀсияб КъотӀиялъул» тӀоцебесеб щуго тӀехь. Тавратилан абула Мусал къануналдаги.

Талант– бацӀцӀадаб гӀарцул 30 кг – 6000 диргьам.

ТӀадегӀанаб суд– Иерусалималъул халкъалда гьоркьоб хӀукму къотӀулеб бищунго кӀудияб идара.

Фарисеял– Мусал къанунги умумузул гӀадатги цӀуниялъе цӀакъго хӀаракат бахъулел гӀадамаздасан Ягьудиялда гӀуцӀараб ва къадру-къимат цӀикӀкӀараб динияб мазгьабалъул гӀадамал.

ХӀава– дуниялалда тӀоцее йижарай чӀужугӀадан, Адамил лъади.

ЦӀияб къотӀи– балагье: КъотӀи.

Чапар– ГӀиса МасихӀил бищунго цересел 12 муридаздасан цояв. Чапарилан абулаан, ГӀисал амруялда рекъон, Рохалил хабар дуниялалда тӀибитӀизабизе тӀаде босарав бокьарав муридасдаги.

Шамат– Мусал къануналда рекъон, шамат къоялъ кинаб букӀаниги хӀалтӀи гьабизе гьукъула. ХӀалхьи-рахӀаталъе ва Аллагьасе тӀагӀаталъе кьураб къо бугилан рикӀкӀуна гьеб жугьутӀаз.

Юсуп– Якъуб аварагасул 12 васазул цояв. Вацаз гьев Мисриялде лагълъун вичана, амма гьенив Аллагьас кӀодо гьавун, тӀолабго Мисриялъул кверщелчилъун вахъана.

Ягьудия– Палестинаялъул югалда букӀараб пачалихъ. Гьелъул тахшагьар кколаан Иерусалим. ГӀиса МасихӀил заманаялда Рималъул кверщаликь букӀана гьеб. ТӀоцебе гьениб яшав гьабун рукӀана Якъубил вас Ягьудал наслуялъул жугьутӀал. Ягьудал наслуялъул вукӀана кӀудияв парччахӀ ва авараг Давудги Давудил кьибилалъул чи ГӀиса МасихӀги.

Якъуб– Ибрагьимил васасул – ИсхӀакъил – вас, ГӀисил вац. Якъубил 12 васасдасан лъугьун рукӀана жугьутӀазул халкъалъул анцӀила кӀиябго наслу.

Table of Contents

- Инжил: Титихъе кагъат

- Инжил

- ЦеберагӀи

- Титихъе кагъат

- ЦеберагӀи
- 1 бетӀер
- 2 бетӀер
- 3 бетӀер

- РичӀчӀизе захӀматал рагӀабазе баян (Инжил)

- Агриппа
- Адам
- Асия
- Ассарий
- Барас
- Беэлзебул
- БилгӀам
- Бищунго кӀудияв кашиш
- Бунямин
- Вавилон
- Галилея
- Гьабил
- Гьарун
- Гьерод
- ГӀадамил Лъимер
- Давуд
- Динар
- Диниял гӀалимзаби
- Диргьам
- Забулон ва Нафталим
- Забур
- Зина
- Ибрагьим
- Илагьияб РухӀ
- Иляс
- ИсхӀакъ
- Ишая
- Кашиш
- Къабил
- Къайсар
- Къанун
- КъотӀи
- Легион
- Лепта
- Лъадалъ ччун рахъи
- Магъало бакӀарулел чагӀи
- Мажусиял
- МасихӀ (Христос)
- Мукъадасаб рукъ
- Муса
- Мусал къанун
- НекӀсияб къотӀи
- Ниневия
- Пасха
- Пилат Понтий
- Рим
- Саддукеял
- Самариял (Самариялъул халкъ)
- Сарат
- Сардар
- Синагога
- Содом ва Гоморра
- Сулайман
- Таврат
- Талант
- ТӀадегӀанаб суд
- Фарисеял
- ХӀава
- ЦӀияб къотӀи
- Чапар
- Шамат
- Юсуп
- Ягьудия
- Якъуб